27 Mayıs 1960 Darbesinin yıl dönümü geride kaldı.

27 Mayıs’ta Menderes Hükümeti darbeyle devrilmiş, Başbakan Adnan Menderes ile Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan Yassıada Yargılamaları sonrası idam edilmişleri.

Ülkemize hizmet eden bu üç devlet adamına Allah’tan rahmet diliyoruz.

27 Mayıs Darbesinin yıl dönümünde Menderes ve idam edilen bakanlarla ilgili anma mesajları yayınlanıyor.

Zonguldak ve Kdz. Ereğli’de yayınlanan mesajlar ve yapılan açıklamalarda ise önemli bir eksiklik dikkat çekiyor.

Genel ifadeleri yerel dinamiklerle beslenmediği, sadece genel ifadelerle yetinildiği gözlemleniyor.

Adnan Menderes’in, Fatin Rüştü Zorlu’nun, Hasan Polatkan’ın idamlarından söz edilirken, onların bu yöredeki eserlerinden hiç söz etmemek büyük eksikliktir.

Merhum Başbakan Adnan Menderes’in en büyük eseri de Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları, Erdemir’dir.

Menderes bir konuşmasında,  "En büyük meselemiz Ereğli Demir Çelik Fabrikasının, İstanbul Boğaz Köprüsünün ve Keban Barajının kurulmasıdır. " demiştir.

Bugün ülkemizin en büyük demir çelik tesisi olan Erdemir’in kuruluşunu, darbeyle alaşağı edilmeden Menderes gerçekleştirmiştir.

TBMM’den 28.02.1960 tarihinde 7462 Kanun numarası ile Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları Türk Anonim Şirketi Kanunu çıkarıldı.

Bakanlar Kurulu tarafından da 21 Nisan 1960 tarihinde Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları Türk Anonim Şirketi adıyla bir şirket kurulmasına karar verildi.

11 Mayıs 1960 tarihinde Erdemir’in kuruluşu resmen tescil edildi.¹

Bir başka deyişle başbakan Menderes ve arkadaşları Erdemir’i kurduktan iki hafta gibi kısa bir süre sonra darbeyle başbakanlık görevinden alınmış,  sonunda da darağacında asılmıştır.

Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal, başbakanlığı döneminde bir vefa örneği olarak, Ereğli Demir Çelik Fabrikalarına Fatin Rüştü Zorlu’nun adını koydurmuştu.

FUAT OKTAY’IN DUYARLILIĞI

27 Mayıs’ın yıl dönümünde kimsenin Menderes’in eserlerini hatırlamadığı bir dönemde Filyos’a gelen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, yaptığı açıklamayla yüreklere su serpti.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez ile Filyos Limanı’ndaki Doğalgaz İşleme Tesisi'nde incelemelerde bulunan Oktay, incelemelerinin ardından yaptığı açıklamada, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ve Menderes’e de değindi.

TPAO’nun bugün dünya ölçeğinde, herkesin birlikte çalışmak istediği bir firma olduğunu, TPAO’nun da 1954'te rahmetli Adnan Menderes'in arkadaşlarıyla kurduğu bir proje olduğunu vurguladı.

27 Mayıs’ın yıl dönümünü hatırlatarak, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu başta olmak üzere tüm demokrasi şehitlerine ve tüm şehitlere rahmet diledi.²

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay 27 Mayıs’ın yıl dönümünde ziyaret ettiği TPAO’nun Menderes’in eseri olduğunu hatırlatarak hayırla yâd etti.

Ülkemizin göz bebeği tesisi, binlerce işçinin iş -aş kapısı Erdemir de Menderes’in eseri olduğu halde Zonguldak ve Ereğli’de hatırlanmıyor olmasına bir anlam veremiyorum.

Umarız ki gelecek yıllarda Menderes ve arkadaşları gelecek layık veçhile anılır.

KAYNAKÇA

• B, Akbaş, Karadeniz Ereğlisi’nde Ağır Sanayinin Kuruluşu Sosyo Ekonomik Etkileri (1960-1980) C. Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 2013

• https://www.aa.com.tr/tr/gundem/fuat-oktay-2023-un-ilk-ceyreginde-karadeniz-den-cikarilan-gaz-mutfaklarda-kullanilacak/2600075 (Erişim: 29 Mayıs 2022)