EREĞLİ KÖMÜRÜ GİTMEDİ, SANTRAL DURDU

Tarih Araştırmacısı İbrahim Kekeç, Birinci Dünya Savaşı yıllarında İstanbul Silahtarağa Santrali’nin kömür temin edilemediği için durma noktasına geldiğini ve şehrin karanlıkta kalma tehlikesi yaşadığını belirtti.

İbrahim Kekeç, Zonguldak ZHABER’deki köşe yazısında, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türkiye’nin enerji hikâyesini kaleme aldı.

İstanbul’un elektrik ihtiyacını karşılamak üzere ilk kez 1914 yılında Haliç kıyısında Silahtarağa Elektrik Santrali’nin kurulduğunu aktaran Kekeç, söz konusu termik santralin kömürünün gemilerle Zonguldak’tan temin edildiğini

Birinci Dünya Savaşının patlak vermesiyle birlikte Rus donanmasının Zonguldak kömür havzası ve kömür taşıyan gemilere saldırması gibi beklenmedik bir durum ortaya çıktığına değinen Kekeç, “Rus donanmasının bu saldırılarıyla kömür nakli imkânsız hale getirmiş, kömür üretimi de büyük oranda düşmüştü. Kömür temin edilemediği için Silahtarağa Santrali ile kömürle çalıştığı için askeri ve özel gemiler de durma noktasına gelmişti.” dedi.

MADENCİNİN KÖMÜRÜ İSTANBUL’U AYDINLATTI

Zonguldak kömürlerini İstanbul’a ulaştıracak denizden başka yolun bulunmadığına işaret eden Kekeç, şöyle devam etti: “ Hâlbuki Osmanlı zamanında 1892 yılında Ankara’ya ulaşan Anadolu-Bağdat demiryolu hattı kapsamındaki Adapazarı-Ereğli demiryolu yapılsaydı İstanbul’un kömür ihtiyacı demiryolu ile Ereğli’den karşılanabilecekti. Ereğli yolu yapılmadığı için böyle bir sıkıntı yaşandı. Bu durumda tek çare İstanbul’un kuzeyindeki Ağaçlı ve Çiftalan linyit kömürleriydi. Enver Paşa komutasındaki birlikler tarafından Silahtarağa Santrali ile Ağaçlı ve Çiftalan arasında dekovil demiryolu inşa edildi. Buradan trenlerle kömür getirilerek sıkıntı giderildi.”

Cumhuriyet kurulduğunda ilk projelerinden birisi olarak Zonguldak kömür havzasının geliştirildiğini, kömürün Ankara ve diğer şehirlere ulaştırılması için Ankara-Zonguldak arasında demiryolu inşa edildiği bilgisini veren Kekeç, bu demiryolu hattı üzerinde de 1948 yılında Çatalağzı Termik Elektrik Santrali’nin (ÇATES) kurulduğunu aktardı. Kekeç, 1952 yılından itibaren ÇATES ile Silahtarağa Santrali arasında bağlantı kurularak İstanbul’un elektrik yükünü uzun yıllar ÇATES ve Silahtarağa’nın birlikte taşıdığı vurguladı.

Bu bağlantının aynı zamanda ulusal enerji sisteminin de (Enterkonnekte sistem) başlangıcı olduğunun altını çizen Kekeç, Ereğli’nin Sesi’ne yaptığı özel değerlendirmede de, “ Tarihsel süreç itibariyle görüyoruz ki, Zonguldak İstanbul’a çok şeyler vermiş. Zonguldaklı cefakâr madenciler canları pahasına, geride yetim çocuklar bırakma pahasına toprağın karanlığında kömür çıkartmışlar. Bu kömürü gemilerle Silahtarağa’ya gönderip İstanbul’un sokakları aydınlanmış. Güç olmuş, fabrikaların çarkları dönmüş. Bu da yetmemiş Çatalağzı Santrali’nden hazır elektrik verilmiş. Umarız İstanbul bunun kadrini bilerek Zonguldak’a vefa gösterir.” diye konuştu.”

Haber :